हवामान बदल कमी करपाच्या मळार भारत मुखार

हवामान बदल भारता खातीर आव्हान उरलो जाल्यार कितें जातलें हाचें आमच्या सगळ्यांच्या मनांत एक उदास चित्र आसा. पूण खरेंच ताचो परिणाम आमकां खबर आसा काय? हवामानांत बदल हो मनीसजातीक व्हड धोको आसा; देखून भारता सयत जायते देश ताच्या हानिकारक परिणामांक आडावपाचो यत्न करतात. भारता खातीर हो विशय “आतां वा केन्नाच” कित्याक अशी परिस्थिती आनी हवामान बदलाच्या परिणामांक तोंड दिवपाक कितें करूं येता तें तुमकां कितें कळपाक जाय तें हांगा दिला.

मोट्या प्रमाणांत भारतीय उपखंडाचो भौगोलिक पृश्ठभाग स भौतिक प्रदेशांनी विभागला, ते अशे- हिमालय, व्दीपकल्पीय दक्कन पठार, भारत-गंगेटिक मळां, दर्यादेगेवेले मळां, थार वाळवंट आनी जुंवे. दर एका भौतिक प्रदेशांत एक खाशेली हवामानाची वळख आनी असुरक्षीतताय स्वरूप आसता. संवसारीक बँकेच्या अभ्यासा प्रमाण मध्य आशिया आनी चीनांतल्यान येवपी वाऱ्याक आडखळ म्हूण काम करपी हिमालयाक लागून भारतांतलें तापमान हेर देशांपरस चड उश्ण आसा. फुडाराक तापमान फकत आनीक वाडूंक शकता, जाका लागून उश्णताय ल्हारां, चड काळ दुकळ पडप, व्हड पावस आदी अत्यंत हवामानाची परिस्थिती निर्माण जावंक शकता.

हे परिस्थितीक आडावपा खातीर भारत सरकार, स्टार्टअप, आनी जायत्यो एनजीओ एकठांय येवन भारतांतल्या हवामान बदलाची गती नियंत्रीत करपाक वावुरतात. सुमार एक दशका आदीं हवामान बदल हो हुस्को करपा सारको विशय कठीण आशिल्लो. पूण आयज हवामान बदलाचे खर परिणाम पळयल्यार परिस्थिती बेगोबेग कारवाय करपाची गरज आसा. हवामानांतल्या बदलाचेर नियंत्रण दवरपाक आनी वेवस्थापन करपाक भारत सरकाराचो व्हड वांटो आसा आनी ताचेर उपाय काडिल्ल्यान भारतांतल्या लोकांक फायदो जाला.

केंद्र सरकारान घेतिल्ले कांय मुखेल उपक्रम अशे आसात:

आंतरराश्ट्रीय सौर युती (आयएसए)
राजस्थान सारक्या भारतांतल्या सगळ्यांत उश्ण वाठारांनी तापमान 48 अंश सेल्सियस मेरेन पावप हें नवें न्हय. ही सुवात मनशांक लागीं लागीं रावपाक मेळनाशिल्ली जाता. पूण भारतांतल्या एका व्हडल्या सौर शेतकामा खातीर हो वाठार आदर्श आसा हातूंत दुबाव ना. 2015 वर्सा सुरू जाल्लो आंतरराष्ट्रीय सौर युती हो फ्रांसाच्या सहकार्यान सौर उर्जेचो विकास प्रकल्प आसा. आयएसए हो सौर उर्जेचो कार्यक्षमतेन वापर करपा खातीर “सूर्यप्रकाश देशांचो” युती आसा. जीवाश्म इंधन सारकिल्ल्या नवीकरणीय उर्जेच्या स्त्रोतांचेर आदारून रावप उणें करपाखातीर सौर उर्जेचे गिरेस्त देशांवांगडा ही युती तयार केल्ली.

एक सूर्य, एक संवसार, एक जाळी प्रकल्प
एक सूर्य, एक संवसार, एक ग्रिड (ओएसओडब्ल्यूओजी) प्रकल्पाची कल्पना पयलेच खेपे मानादीक प्रधानमंत्री श्री नरेंद्र मोदी हांणी 2018 वर्सा आंतरराष्ट्रीय सौर युतीचे पयले विधानसभा वेळार मांडली. ओएसओडब्ल्यूओजी वरवीं सौर उर्जा हस्तांतरीत करपी सादारण जाळये वरवीं सुमार 140 देशांक उर्जा दिवपाचो हे कार्यावळीचो हेत आसा. उर्जा क्षेत्रांतल्या आमच्या जायत्या जागतीक समस्यांचेर एक उपाय म्हणून हो प्रकल्प काम करता. युनायटेड किंगडमान आयएसए आनी संवसारीक बँक गटाच्या भागीदारींत संयुक्तपणान ओएसओडब्ल्यूओजी उपक्रम सुरू केलो.

स्वच्छ भारत मिशन
स्वच्छ भारत मिशन हो मानादीक प्रधानमंत्री श्री नरेंद्र मोदी हांचो आनीक एक म्हत्वाचो उपक्रम. भारताचे रस्ते, रस्ते, आनी मुळावी बांदावळ निवळ करपा खातीर आनी दरेका घराक नितळसाण सुविधा दिवपा खातीर ह्या उपक्रमांत 4,041 वैधानीक शारांचो आस्पाव आशिल्लो. ह्या उपक्रमांतल्यान भारतांतल्या सगळ्या गांवांनी, जिल्ह्यांनी आनी ग्राम पंचायतांनी 2 ऑक्टोबर 2019 मेरेन, राष्ट्राचो जनक महात्मा गांधी हांच्या 150व्या वाडदिसा दिसा स्वताक “उक्त्या शौच मुक्त” जाहीर केलें. ह्या उपक्रमाक लागून भारताच्या गांवगिऱ्या वाठारांनी 100 कोटी वयर शौचालयां बांदपाक मदत जाली.

COP26 ग्लासगो शिखर परिशद
ग्लासगोंत जाल्ल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या COP26 च्या वर्सुकी परिशदेंत संवसारीक फुडाऱ्यांक संबोधीत करतना भारताच्या मानादीक प्रधानमंत्री हांणी हवामान बदला आड झुजपा खातीर भारताच्यो पांच वचनबद्धताय सांगल्यो. घोशणां जालीं:

• भारत 2070 वर्सा मेरेन निव्वळ शून्य उत्सर्जनाचें लक्ष्य साध्य करतलो. 
• 2030 मेरेन भारत 50 टक्के उर्जेची गरज नवीकरणीय स्त्रोतां वयल्यान पुराय करतलो. 
• भारत 2030 मेरेन वट्ट अदमासीत कार्बन उत्सर्जन एक अब्ज टन उणें करतलो.
  
• भारत 2030 वर्साच्या निमाणे मेरेन आपली बिगर जीवाश्म उर्जा क्षमता 500 जीडब्ल्यू मेरेन व्हरतलो. 
• राष्ट्र 2030 मेरेन कार्बनाची तीव्रता 45 टक्क्यां परस चड उणी करतलें. 

हवामान तंत्रगिन्यान & भारतीय स्टार्टअप
हवामान तंत्रगिन्यान हो एक उपाय जातूंत हवामान बदला आड झुजपा खातीर नवे आनी शक्य उपाय दिवप हांचो आस्पाव जाता. हवामान तंत्रज्ञानांत हरितगृह वायूचें उत्सर्जन उणें करपाचे मार्ग सोदून काडप आनी सद्याच्या तंत्रगिन्याना परस पर्यावरणाक अनुकूल पर्याय दिवप हांचो आस्पाव जाता.

अर्थीक सर्वेक्षण 2021-22 प्रमाण भारत ही संवसारांतली तिसरी व्हडली स्टार्टअप इकोसिस्टम, एकंदर वाड कितली समग्र जाल्या हाचे नदरेन भारतांतल्या स्टार्टअपांचो प्रसार 56 उद्देगांनी जाला, तातूंतले पयले 5 आयटी सेवा, हेल्थकेअर & Lifesciences, Professional & Commercial Services, Education, and Agriculture.[source] भारताच्या हवामान संकश्टाचेर लक्ष केंद्रीत करपी जायते स्टार्टअप उदयाक आयल्यात म्हणून हवामान तंत्रगिन्यान ही ह्या वळेरेंत एक नवीनतम जोडणी आसा.   

सद्याची परिस्थिती 
हवामानांतल्या बदलाची लोकांक चड जाणविकाय जाल्ल्यान भारत सरकारानय आपलें लक्ष हवामान संकश्टा कडेन दवरलां. पक्ष परिशदेच्या (COP26) 26व्या अधिवेशनांत भारतान आपली हवामानाची कृती म्हूण पांच अमृत घटक (पंचामृत) सादर केले:

• 2030 मेरेन 500 जीडब्ल्यू बिगर जीवाश्म उर्जा क्षमता मेरेन पावप.  
• 2030 मेरेन भारताची उर्जेची गरज पन्नास टक्के नवीकरणीय उर्जेंतल्यान तयार करप. 
• आतां सावन 2030 मेरेन वट्ट अदमास कार्बन उत्सर्जन एक अब्ज टन उणें करप.
• 2005 वर्साच्या पातळे परस 2030 मेरेन अर्थवेवस्थेची कार्बन तीव्रता 45 टक्क्यांनी उणी करप.
• 2070 मेरेन निव्वळ शून्य उत्सर्जनाचें लक्ष्य साध्य करप.

हवामान बदला आड झुजपा खातीर सरकारान पयलींच योग्य दिशेन गरजेचीं पावलां उबारपाक सुरवात केल्या. ताका लागून हवामान-तंत्रज्ञान क्षेत्रांत व्हडली उदरगत जावपाक लागल्या. 

द इम्पॅक्ट 
आयज जायते गुंतवणूकदार (एन्जल गुंतवणूकदार आनी वेंचर कॅपिटलिस्ट दोगांय) ह्या ग्रहाक मोल दिवपी आनी चालू आशिल्ल्या हवामान संकश्टाचेर उपाय काडपा खातीर उपाय दिवपी कंपनीं कडेन वेवसाय करपाक पसंत करतात. फावो तें कर्षण तयार करपाक आनी गुंतवणूकदारांक आकर्शीत करपाक खूब यत्न करचे पडटात तरी हवामान तंत्रज्ञान स्टार्टअपांक तांचे कडेन स्पश्ट फायदो आसा. हेरां परस गुंतवणूकदारांक ते चड बरो पर्याय म्हणून दिसपाक हाकाच लागून.  

सादारणपणान गुंतवणूकदार आपले पयशे संभाव्यतायेचें आश्वासन दिवपी कल्पनांनी घालपाक पसंत करतात आनी वास्तव जगांतल्या कांय सामान्य समस्यांक प्रभावीपणान सोडोवंक शकतात. हवामान-तंत्रज्ञान डोमेन फकत योग्य फिट आसा, तातूंत भरपूर संदी आसात. आनी ह्या स्टार्टअपांचें लक्ष पर्यावरणाचेर आसता, जें एक प्लस!  

तुमी हवामान-तंत्रज्ञान स्टार्टअप चलयतात जाल्यार, कर सुटये पासून ते संद दाखोवपा मेरेन फायदे मेळोवपा खातीर आयजच स्टार्टअप इंडिया संकेतथळाक भेट दिवची. स्टार्टअप इंडिया हें एक देशव्यापी प्लॅटफॉर्म आसा जंय तुमी उद्देग तज्ञ आनी हेर स्टार्टअप संस्थापकांक जोडूंक शकतात गिन्यान वांटपा खातीर आनी तुमच्या वेवसायाच्या प्रमाणांत मदत करपी संदी सोदपा खातीर.