भारताव फालांगि खालामनाय

1 भारताव फालांगि जागायजेन्नाय

फालांगियारि मावखुलिया मोनसे रांखावरिनि फसंथान जाय फसंथाना दिहुनथाय आरो मुवा बेसाद रानथिंबायनाय आरो मुलाम्फा आरजिनो थाखाय खामानि मावो . बेयाव गोबां हाबा हुखाफोरा सोफाजानाय, जायखौ मोन्नै रोखोमाव रान्नो हायो जेगै कारकाना आरो फालांगि . साफ्रोमबो फालांगिरिया गावनि फालांगिखौ गोसो होनानै नोजोर होना जाफुंसारनाय फालांगि खालामनो मोनसे थांखि थायो.

 

दारिमिनफोरनि दिथागिरिफोरा गुबुन रायजोफोराव न 'डेल एजेन्सिफोर जाय सोमोन्दो गोनां रायजोआव मोनसे दारिमिनारि खोन्दो जागायनायाव गोदान फालांगियारिफोरखौ हेफाजाब होयो आरो लामा दिन्थियो. बिसोर दारिमिनारि इनपुटफोरनि थाखाय दारिमिन आरो गुबुन एजेन्सिफोरनि गेजेराव मोनसे इन्टरफेस जगायो आरो फालांगियारिखौ मोनसे बिन्दो-सिंगल विन्ड 'आव गुबुन गुबुन बिफानफोरनिफ्राय गुबुन गुबुन दारिमिनारि गनायथिफोर आरो क्लियरेन्सफोर मोन्नो हानाय खालामो.

2 फालांगियाव रांखावरि हेफाजाब

फालांगियारि रांङा, फालांगिरिफोरनि फालांगि मावनायाव/फालांगि आफादफोरनि बायदि रोखोमनि खामानि मावनायाव धोन आरो रांखावरिनि हेफाजाब होनायखौ बुजायो . बेखौ मोनफ्रोमबो फालांगियारिफोरनि फालांगि मावनायाव गोनांथि दं. मोनसे फालांगिनि थाखाय गोनां जानाय धोननि बिबाङा फालांगिनि आखु आरो महरनि सायाव सोनारोब्लाबो, जायखिजाया रोखोमनि दारिमिनारि फसंथाननि थाखाय (फिसा, गेजेर एबा गेदेर जाथों मानो) बेनि सम गोनां आरो थोजासे जगायनाया गोनांथार. भारतनि रांखानथियारि बिखान्थिखौ रां हाथाय आरो खाथायारि हाथायाव बाहागो राननो हायो. बाजारनि रांखान्थिखौ सामलायनाया भारतनि रिसार्भ बेकहा गाहाय गोहो थायो, नाथाय भारतनि रैखाथि आरो सोलाय सोल आफाद (एस इ बि आइ) आ गाहाय बाजारखौ बिथोन होयो.

फालांगिरिफोरा गावसोरनि रांखौ बारायहोनायनि गाहाय नेम खान्थि गायसननायनि गाहाय आयदाया जादों: -

a) भेन्सार केपिटेल : भेन्सार केपिटेलआ बैफोर फिसा आरो गेजेर थाखोनि फार्मफोरनि थाखाय रांखान्थिनि मोनसे गोनां फुंखा. बिसोर बिथांखिफोरखौ नायबिजिरखांनायनि उनाव बेफोर फार्मफोरनो धोनफोर (भेन्सार केपिटेल फान्ड महरै मिथिजानाय) होयो.

ख) बेंक : मोनसे बेंकआ मोनसे फसंथान जाय सुबुंफोरनिफ्राय रां दोनथुमनायखौ नाजावो, जाय दाबि खालामब्ला सुख 'जाथाव आरो चेकजों बोखारजाथाव. बेबादि दोनथुमनायफोरखौ गुबुनफोरनो दाहार होनो थाखाय बाहायनाय जायो आरो जायखिजाया रोखोमनि गावनि फालांगिनि थाखाय रां खाथायनायनि थाखाय नङा. दाहार होनाय सोदोबाव दाहार लागिरिफोरनो थोंजों दाहार होनाय आरो उदां हाथाइनि सेक्युरितिफोराव रां थिसननायनि गेजेरजों खेंसालियायै दाहार होनाय मोन्नैबो दंफायो. 

c) सोरखारि बिथांखिफोरः सासे फालांगियारिनो गावनि फालांगि गायस 'ननो थाखायल' नङा, नाथाय जाफुंसार सामलायनायजों लोगोसे दारिमिनारि खोन्दोखौ नेमबादि जौगाथाय/गोदान मुगानि खालामनो थाखायबो फान्डनि सोलिबाय थानाय बोहैनायनि गोनांथि जायो. बे गोनांथिखौ आबुं खालामनो थाखाय सरकारा (मिरु आरो रायजो मोननैबो थाखोआव) बेंकफोर आरो रांखान्थियारि फसंथानफोर गायसन्नाय; बायदि खान्थिफोर आरो बिथांखिफोर दानाय बायदि गोबां आगान सुरगासिनो दं. बेबादि गासैबो राहाफोरा जुनिया महरै फिसा आरो गेजेर थाखोनि फालांगिफोरखौ जौगाहोनाय आरो जौगाथायनि फारसे नोजोर होयो

घ) रांख 'नङि रांखानथियारि कम्पानिफोर : रांख' नङि रांखानथियारि कम्पानिफोरा (एन. बि. एफ. सि.) भारतारि रांखानथियारि खान्थिनि मोनसे गोनां बाहागो महरै गोख्रैनो नुजागासिनो. बेयो फसंथानफोरनि मोनसे रोखोमरोखोम हानजा (फालांगियारि आरो हेफाजाबारि बेंकफोरनि अनगा) जाय गुबुन गुबुन राहाजों रांखान्थियारि गेजेरारि खामानि मावो, जेरै डिपोजिटखौ आजावनाय, दाहार आरो एडभान्स खालामनाय, लीजआव होनाय, भारा बायनाय बायदि बायदि. बिसोरो सुबुंनिफ्राय थोंजों एबा खेंसालियायै रां बुथुमो आरो बेफोरखौ जोबथा बाहायग्राफोरनो दाहार होयो. 

e) रांखानथियारि फसंथानफोर : भारत सोरखारा रांखान्थिनि गुबुन गुबुन खोन्दोफोरनो थोजासे दाहार जगायनो थाखाय हादोरनि रांखानथियारि फसंथानफोरनि मोनसे मोजाङै जौगासिन दाथायखौ जौगाहोदों. बेफोर रांखान्थियारि फसंथानफोरखौ गावसोरनि हाबा मावनायनि भुमखौराङारि गोसारथिनि सायाव सोनारना गासै भारतारि फसंथानफोर आरो रायजो थाखोनि फसंथानफोराव गुवारै बाहागो राननो हायो. हायुंआरि थाखोआव, बिसोर गनायथाव सुदनि हाराव गोलाव आरो गेजेर समगान्थिनि दाहार होयो. 

3 फालांगिनि थाखायआयेनारि मोन्थाय

मोनफ्रोमबो हादरनि फालांगि जाफुंसारनायनि नागारहायै गाहाय नुथाया जादों. बेफोरो बै हादोरनि सोरखारियारि दाथायनि मावसोलो दाथाय गोसोनि सानदांथिफोरखौ बेरखांहोयो. भारताव, बयनिख्रुइबो गोनांथार आयेन जाय मोनसे कम्पानीजों सोमोन्दो थानाय गासै बिथिंफोरखौ सामलायो बेनो जादों कम्पानीफोरनि­­ आयेन, 1956. बेयाव थायो मोनसे कम्पानी बानायनायजों सोमोन्दो गोनां राहाफोर, बिथोनगिरि आरो सामसालगिरिफोरनि गोहो आरो बिबानफोर, आसोल दोहोन बांनाय, कम्पानीनि मेलफोर लानाय, कम्पानी सानरिखिफोरनि सामलायनाय आरो रां सानखनाय, नायगिदिंनायनि गोहोफोर आरो कम्पानी जाथायफोरनि नायबिजिरनाय, मोनसे कम्पानीखौ दाफिन्नाय आरो सरजाबदेरनाय आरो आनखि मोनसे कम्पानीखौ फोजोबस्रांनाय.

भारतारि थिखा आयेन, 1872, आ गुबुन मोनसे आयेन दानाय जाय कम्पानी मोनसेनि गोसै लेलनदेनफोरखौ सोमलायो. रादाय खानायनि माखासे थांखिफोरा; जुक्ति खानाय आरो जासिनायनि नेम खान्थि; रादाय खानाया माखासे रोखोमनि जामिन आरो बानसनाय, जामिन आरो होफिनगोन होन्ना थांखि लानाय . बियै आरोबाव थिखा लानाय सुबिदा एबा राहाखौ बारायलांहोनाय.

गुबुन गाहाय आयेनफोरा जाबायः-दारिमिन (जौगाथाय आरो नेमखान्थि) आइन 1951; ट्रेड इउनियन एक्ट; बादायलायनाय आइन, 2002; आरबिट्रेशन एन्ड कनसिलियेसन एक्ट, 1996; गुबुन हादोरारि रां सोलायथाय सामलायथाय आइन (फेमा), 1999; मेलेमारि सम्प 'र्ति मोन्थाइजों सोमोन्दो थानाय आयेनफोर; लोगोसे मावसाफोरनि मोजांनि थाखाय सोमोन्दो थानाय आयेनफोर.

4 भारतनि फालांगिरिफोरनि सायाव लानाय काजना


भारता मोजांथारै बानायनाय काजोनानि दाथाय दं. भारतनि संबिजिर बादियै काजोना खांनायनि एबा लानायनि हाबाफारिया मोन्थाम थाखोआव सरकारजों रानजादों. गाहाय खाजोनाफोर/ जेराव मिरु सरकारा काजोना लानो हायो: -

आरजिनायनि एबा खामायनायनि खाजना (आबादारिफोरनि खाजोनानि अनगा जेराव रायजो सारकारा लानो हायो)

आसार खान्थिनि खामानिफोर, काजनानि खामानिफोर, फान्नायनि काजना

साख्रिआवलाफोरनि खाजोना

रायजो सरकारजों गाहाय काजोना नागारजानायफोरा जादों: -

फान्नायनि खाजोना (रायजोजों रायजो मुवा बेसाद फान्नायनि खाजोना),

b) स्ताम दिउटि (दोहोन सोलायहरनायनि सायाव मासुल),

C) आबखारि खाजोना (जौ बानायनायनि सायाव मासुल),

d) हा खाजोना (आबादारि/आबादारि नङै बिथांखिफोराव बाहायजानाय हानि सायाव खाजोना दैखांनाय),

e) रंजाबाजानि सायाव मासुल आरो जिउराहा आरो मावथायफोरनि सायाव खाजोना.

 

जायगानि आफादफोरा गोहो बुथुमनो हानायनि मोन्थाय गोनां: -

धोन सम्पथिनि सायाव काजोना (न लुनाय बायदि),

अक्टरय (जानाय लोंनायनि सायाव काजना लानाय/ जायगानि आफादफोरजों जायगायावनो बाहायजानाय,

हाथाय बाजारनि काजोना

काजोना/ दै जगायनाय, लामाजों दै सरग्लायलांनाय बायदि बाहायग्राफोरनिफ्राय रां लानाय.

 

बांसिनै मोनथिनो लुबैयोब्ला, नों थांनानै नायना फैनो हागोन: -

a) सुबुंफोरनि खाजोना लानाय- लिंक

ख) बाहागोआरिफोरनि खाजोना होनाय- लिंक

ग) निगमफोरनि खाजोना होनाय- लिंक

घ) गुबुन रोखोमनि फालांगियारि फसंथानफोरनि खाजोना लानाय- लिंक

ङ) मावमिन खाजोना- लिंक

एफ) टी. डी. एस., टी. सी. एस., टी. ए. एन.-<ए1> लिंक