نوآوری برای خیر اجتماعی: استارتاپ‌ها در هند

در سال‌های اخیر، کارآفرینی اجتماعی با ایجاد مدل‌های کسب‌وکاری که از نظر اقتصادی پایدار و از نظر اجتماعی تأثیرگذار هستند، در حال ورود به جریان اصلی است. طبق گزارش شورای بریتانیا و سازمان Social Enterprise UK، ما تقریباً 11 میلیون استارتاپ در حوزه کسب‌وکارهای اجتماعی در سطح جهان داریم. این تحقیق نشان می‌دهد که این شرکت‌های اجتماعی جهانی اغلب سازمان‌های جوانی هستند که میانگین سال تأسیس آنها در تمام کشورها، سال 2010 بوده است. جدیدترین شرکت‌ها در سنگاپور و الجزایر و قدیمی‌ترین‌ها در سریلانکا و پاکستان تأسیس شده‌اند. جالب توجه است که رهبران زن در هدایت شرکت‌های اجتماعی با بیشترین سهم در ترکیه، امارات متحده عربی و قرقیزستان و تعداد کمتری از رهبران زن در پاکستان و بنگلادش، پیشتاز بوده‌اند.

به ویژه در هند، استارت‌آپ‌های فناوری اجتماعی با ارائه راه‌حل‌های منحصر به فرد، نوآورانه و پایدار خود، از فناوری برای حل برخی از چالش‌های اجتماعی دیرینه استفاده می‌کنند. با تخمین 20 لک^[1] شرکت‌های اجتماعی در هند, رشد سریع استارت‌آپ‌های فناوری اجتماعی را می‌توان به افزایش پذیرش فناوری و نیاز به ایجادکنندگان تغییر برای حل چالش‌های بی‌شمار در هند نسبت داد. طبق داده‌های وزارت توسعه صنعت و تجارت داخلی (DPIIT), تقریباً 23٪ از استارتاپ‌ها در بخش تأثیر اجتماعی فعالیت می‌کنند از بخش‌هایی مانند Healthcare and Lifesciences (7537), تحصیلات (5309), کشاورزی (3887), تکنولوژی سبز (1,844), تأثیرات اجتماعی (500).

از نظر ساختاری، این شرکت‌های اجتماعی می‌توانند هم به عنوان یک شرکت غیرانتفاعی و هم به عنوان یک شرکت انتفاعی متناسب با نیازهای تجاری خود فعالیت کنند. در زیر برخی از بخش‌های برجسته‌ای که در آن‌ها ترکیب کسب‌وکار و فناوری تأثیر اجتماعی قابل‌توجهی ایجاد کرده است، آورده شده است:

• کشاورزی: استارت‌آپ‌های فعال در این بخش، در حال ساخت محصولات و خدماتی هستند تا شکاف‌های موجود در این بخش را پر کنند و تحویل فناوری‌های جدید به کشاورزان و مصرف‌کنندگان را با قیمتی مقرون‌به‌صرفه تضمین کنند. برخی از پیشنهادات کلیدی استارتاپ‌های فناوری کشاورزی عبارتند از: اتوماسیون مزرعه، مدیریت پس از برداشت، پیش‌بینی آب و هوا، ارتباط مستقیم با کشاورزان، اجاره تجهیزات، فروش آنلاین و موارد دیگر. طبق گزارش NASSCOM که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، از هر نهمین استارتاپ فناوری کشاورزی در جهان، یک استارتاپ هندی وجود دارد
• فناوری پاک: رشد سریعی در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر هند رخ داده است که تقاضا برای فناوری‌های جدید برای نوسازی بخش انرژی کشور را افزایش می‌دهد تا آن را به طور فزاینده‌ای پایدار و سازگار با محیط زیست کند. برخی از حوزه‌های کلیدی که استارت‌آپ‌های فناوری پاک هند در آنها نوآوری می‌کنند، انرژی پاک، از جمله انرژی خورشیدی، انرژی برق‌آبی، انرژی بادی، وسایل نقلیه الکتریکی، پسماندهای پسماند، ذخیره‌سازی انرژی و بهره‌وری است. ذینفعان کلیدی از جمله سرمایه‌گذاران متمرکز بر پایداری، شرکت‌ها، مراکز رشد و شتاب‌دهنده‌ها به طور فعال در حال مشارکت هستند تا اطمینان حاصل شود که چارچوب‌های آگاه به محیط زیست در مدل‌های کسب‌وکار مورد استفاده قرار می‌گیرند.
• آموزش: صنعت فناوری آموزش، در طول همه‌گیری کووید-19 شاهد رونق بیشتری بود. استارت‌آپ‌ها روی حوزه‌هایی مانند وبینارها، آزمون‌های مهارتی و آمادگی برای آزمون‌های آنلاین، دوره‌های آنلاین و مشاوره شغلی تمرکز می‌کنند.
• مراقبت‌های بهداشتی و علوم زیستی: فناوری‌های جدید سلامت مانند فناوری‌های پوشیدنی، پزشکی از راه دور، ژنومیک، واقعیت مجازی (VR)، رباتیک و هوش مصنوعی (AI) در حال تغییر چشم‌انداز سیستم مراقبت‌های بهداشتی هند هستند. برخی از حوزه‌های کلیدی که استارت‌آپ‌ها شروع به پذیرش فناوری‌های دیجیتال کرده‌اند شامل تعامل با بیمار، تعامل با پزشک، اثربخشی نیروهای میدانی، کارایی تحقیق و توسعه و مدیریت زنجیره تأمین است.

استارتاپ‌هایی که توسط وزارت توسعه صنعت و تجارت داخلی (DPIIT) به رسمیت شناخته شده‌اند، در خط مقدم نوآوری در مقیاس بزرگ برای ایجاد تأثیر معنادار بوده‌اند. چند نمونه از پیشنهاداتی که چنین استارت‌آپ‌هایی در بخش‌های مختلف ارائه می‌دهند عبارتند از:

• بستری برای اجاره، خرید و فروش تراکتور به همراه تجهیزات مکانیزاسیون کشاورزی.
• بسته‌های باتری لیتیوم-یونی با سیستم مدیریت باتری اختصاصی و فناوری مونتاژ الکترومکانیکی اختصاصی با هدف ایفای نقش در برقی‌سازی حمل‌ونقل از طریق پایدارسازی محیط‌زیست و مقرون‌به‌صرفه‌سازی اقتصادی آن.
• تجمیع‌کننده‌ی موسسات و کلاس‌های آموزشی ارزان‌قیمت، که امکان کشف و رزرو آنلاین موجودی را فراهم می‌کند.
• یک دستگاه پزشکی بازیابی صدا که به بیماران مبتلا به سرطان گلو کمک می‌کند تا صحبت کنند، مقرون به صرفه است.

نوآوری اجتماعی استارتاپ‌ها توسط ابتکاراتی مانند جوایز ملی استارتاپ‌ها (NSA) که توسط وزارت توسعه صنعت و تجارت داخلی (DPIIT) در سال 2020 طراحی شده است، به رسمیت شناخته شده و اهدا می‌شود. این جوایز به استارتاپ‌هایی اهدا می‌شود که در دسته‌بندی‌ها و بخش‌های ویژه با تمرکز بر تأثیر اجتماعی، مانند تأثیر روستایی، نوآوری برای کووید-19، کشاورزی، انرژی، محیط زیست، آموزش و توسعه مهارت و بهداشت و سلامت، نوآوری می‌کنند.

برای سنجش رشد چنین استارت‌آپ‌های تأثیرگذاری، چندین شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) و صندوق‌های فرشته، مانند Unitus Capital، Social Alpha، Aavishkaar Capital، Acumen، Lok Capital، Omnivore و دیگران، درصد خاصی از سرمایه‌گذاری‌های سالانه را اختصاص داده‌اند یا یک صندوق جداگانه ایجاد کرده‌اند که به استارت‌آپ‌هایی که چالش‌های اجتماعی خاصی را حل می‌کنند، اختصاص داده شده است. این موارد شامل بودجه‌هایی است که صرفاً به ESG و پایداری، آموزش در مناطق سطح ۲ و ۳، مهارت‌آموزی و توسعه زنان و مراقبت‌های بهداشتی در دسترس و سایر حوزه‌های تمرکز اختصاص داده شده است. به همین ترتیب، شرکت‌ها، مراکز رشد، شتاب‌دهنده‌ها و سایر مؤسسات، چالش‌های بزرگ، هکاتون‌ها و برنامه‌های رشد، شتاب‌دهی و مربیگری را ارائه داده‌اند که بر بیان مشکلات خاص مربوط به تأثیر اجتماعی تمرکز دارند.

در نتیجه، با ترکیبی از چالش‌های اجتماعی بی‌شمار و افزایش نوآوری اجتماعی، شرکت‌های اجتماعی دلیل محکمی برای رشد در هند خواهند بود.

^[1]https://www.britishcouncil.org/sites/default/files/more_in_common_global_state_of_social_enterprise.pdf

https://immersives.pioneerspost.com/how-many-social-enterprises-worldwide/index.html

http://socialgoodstuff.com/2016/06/untapped-potential-philanthropy-and-social-enterprise/