विचार बैंक

India, a vibrant and diverse country, presents a vast array of opportunities that can serve as a wellspring of inspiration for startups seeking innovative business ideas. With its burgeoning market, rapidly expanding digital landscape, and diverse consumer base, India offers fertile ground for entrepreneurial ventures. Furthermore, the Indian government has shown a keen interest in fostering an environment conducive to startup growth.

The possibilities are boundless for startups that are willing to embrace the challenges, tap into the potential, and forge their path in this exciting landscape. The following aspects exemplify the wide array of challenges faced by India and the potential ideas for startups to embrace.

What is the problem? Food waste or food loss refers to uneaten or discarded food. In Indian households, a concerning quantity of 68,000,000+ tonnes of food is squandered each year, equating to an average of approximately 50 kilogrammes per person. Even after producing more food than it needs, 220 million people go hungry in India every day, and as a result, India ranks a disappointing 107 among 121 countries in the Global Hunger Index. This wastage has a knock-on effect on the environment, as the efforts made to produce it generate greenhouse gases, use water, and can lead to deforestation.
के गर्दै छ सरकार ? भारत सरकारले मेगा फुड पार्क, नयाँ भण्डारण सुविधा, फूड बैंक, वितरणलाई थप प्रभावकारी बनाउने र अतिरिक्त खाद्यान्न वितरण गरी खाद्यान्नको बर्बादी रोक्न प्रयास गरिरहेको छ.
What can you do? Some avenues that can be explored are educating farmers on good storage practices, recycling and composting, providing transportation and storage facilities, redistributing leftover food from parties and events, and setting up compost plants and food waste management platforms.
How will your ideas help? Implementing solutions to reduce or eliminate food waste in India would address a range of interconnected issues, benefiting the country in numerous ways. These solutions would have a positive impact on widespread malnutrition, hunger, deforestation, groundwater depletion, and carbon emissions, among other challenges.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: कृषि र किसान कल्याण मन्त्रालय; खाद्य प्रशोधन उद्योग मन्त्रालय.

What is the problem? The Indian Railways is the fourth largest railway network in the world, with over 22,593 operating trains carrying over 24 million passengers every day. However, it is also rife with problems such as unhygienic platforms and coaches, rodent-infested pantries, malfunctioning washrooms, and theft. This has been a major cause of concern as it makes the journey uncomfortable and insecure for the passengers and increases the chances of illness.
What is the government doing? The government has started a plethora of initiatives, such as an automatic railway coach washing plant for exterior cleaning of trains, the installation of upgraded toilets for existing coaches, and installing KAVACH anti-collision technology to prevent train accidents with the help of radio technology and global positioning systems (GPS). The KAVACH system avoids the risk of collision by precisely assessing the course of two trains at collision risk" and automatically initiating the braking system.
What can you do? Some avenues that can be explored are web-based solutions to track hygiene standards maintained at platforms, toilets that process human waste, advanced food storage systems to keep rodents and pests in check, developing tech-based solutions for 100% electrification of trains, upgrading signalling and communication systems, and maintaining the safety of passengers and their luggage.
How will your ideas help? Developing techniques, and technologies, and allocating resources to establish a cleaner and safer railway system in India would benefit millions of daily railway commuters in the country.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: रेलवे मन्त्रालय.

What is the problem? Quality education and an employable workforce are critical for a rapidly developing country such as India. However, maintaining the standard of education in more than 1.5 million schools nationwide⁸ Offering training programs to teachers and keeping good balance with the education system worldwide has been a big challenge for the Indian government.
What is the government doing? The Indian government has implemented various measures to tackle this issue. Programs like Sarva Shiksha Abhiyan aim to tackle challenges related to school infrastructure, teacher quality and training, and filling vacancies. Furthermore, there has been a significant three-fold increase in the government budget allocated for quality education under the Rashtriya Uchhatar Shiksha Abhiyan. The Global and Digital Initiative for Academic Network has been launched with the aim to internationalise education and bring renowned professors from global universities to India. ⁹
What can you do? There are potential opportunities in the form of social enterprises that prioritise expanding access to formal education for students, recognising and rewarding high-achieving students, implementing interactive teaching methods utilising internet and mobile technologies, and introducing educational programs that explain concepts in local languages to enhance student comprehension.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? सबैभन्दा किफायती र समग्र तरिकामा भारतीय विद्यार्थीहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने समाधानहरूले भारतको आर्थिक इन्जिनलाई चलाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ. यी समाधानहरूले भारतको जनसांख्यिकीय अवस्था देशको लागि सम्पत्ति वा दायित्व हुनेछ कि भनेर निर्धारण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: मानव संसाधन विकास मन्त्रालय; विज्ञान र प्रविधि मन्त्रालय; युवा मामिला तथा खेलकुद मन्त्रालय.

What is the problem? India is home to over 1.36 billion residents; over 2.2 per cent of this population endures some form of severe mental or physical disability. This indicates that a considerable portion of India's population experiences disabilities, and the ongoing problem is that individuals with disabilities are marginalised and excluded from society. They encounter various challenges in their everyday lives, including limited access to buildings, inadequate healthcare services, an educational system that lacks inclusivity, and pervasive discrimination and stigmatization.
What is the government doing? The government has undertaken a number of initiatives, such as BADHTE KADAM to carry out activities for increasing the awareness about Person with Disability (PwD) covered under the National Trust Act, the SAMBHAV scheme to setup additional resource centres in each city, the SAHYOGI scheme to set up carer cells (CGCs) for creating a skilled workforce of carers for PwD and their families, and various steps for enhancing accessibility to administrative buildings and transportation facilities for PwD.
What can you do? Some avenues that can be explored are design solutions that assist disabled people in accessing buildings and transport facilities; tech solutions that help in their inclusion in workplaces and society; and general sensitisation initiatives.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सामाजिक स्थिति सुधार गर्ने र उनीहरूको दैनिक जीवनमा सुधार गर्ने उद्देश्यका पहल र समाधानहरू भारतमा ठूलो प्रतिज्ञा राख्छन्. यी प्रयासहरूले अपाङ्गतासँग सम्बन्धित कलंकलाई कम गर्ने मात्र होइन, उनीहरूलाई समाजमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुन र देशको आर्थिक वृद्धिमा योगदान पु¥याउने क्षमता पनि राख्छन्.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: Ministry of Social Justice and Empowerment

What is the problem? Despite being the world's most populous nation, India won only 7 medals in the last Tokyo 2020 Olympics. India has the potential to produce a steady stream of world-class talent that can bring medals at a global level. The issue lies not in the scarcity of talent but rather in systemic shortcomings that have led to India's historically underwhelming performance at the Olympics. Major contributing factors include inadequate infrastructure, insufficient funding, and a cultural underemphasis on sporting activities.
सरकार के गर्दै छ ? भारतमा खेलकुद र खेलाडीलाई प्रवद्र्धन गर्न सरकारले धेरै पहल सुरु गरेको छ. खेलो इण्डियाले खेलकुदमा विद्यालयका विद्यार्थीहरूको सहभागितालाई प्रोत्साहित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। लक्ष्य ओलम्पिक पोडियम योजनाले देशको लागि ओलम्पिक महिमा ल्याउन सक्षम कुलीन खेल पेशेवरहरूलाई सहयोग गर्दछ; र दुर्गम क्षेत्रका प्राकृतिक प्रतिभाहरूको स्काउटिंग र पालनपोषणको लागि विशेष क्षेत्र खेल योजना.
what can you do? त्यहाँ अन्वेषण गर्न सम्भावित अवसरहरू छन्, जस्तै एथलीटहरूको प्रदर्शन बढाउन टेक्नोलोजी र वैज्ञानिक विशेषज्ञताको लाभ उठाउने, प्रतिभाशाली युवा व्यक्तिहरूलाई उनीहरूको क्षमताहरू प्रदर्शन गर्न प्लेटफर्म प्रदान गर्ने पहलहरू प्रस्तुत गर्ने, र एथलीटहरूको पोषण आवश्यकताहरू राम्रोसँग पूरा गर्न रणनीतिहरू विकास गर्ने.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? खेलकुदमा समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने शक्ति हुन्छ. युवा बालबालिकालाई खेलकुदमा संलग्न गराउने र सही पूर्वाधार र गुणस्तरीय तालिम उपलब्ध गराउने यस चुनौतीलाई पार गर्ने समाधान र विचारहरू हाम्रो राष्ट्रको लागि ठूलो सम्भावना छन्. ओलम्पिकमा प्रभावशाली प्रदर्शनले हाम्रो देशमा खेलकुदको बारेमा सचेतना बढाउनेछ, जसले गर्दा भारतमा खेलकुद र पोषण उद्योगको तीव्र वृद्धि हुनेछ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: Ministry of Youth Affairs and Sports

समस्या के हो ? भारतमा विश्वको दोस्रो ठूलो सडक सञ्जाल छ. देशमा दिनानुदिन बिक्रि हुने गाडीको संख्या बढ्दै गएको छ र त्यसैगरी सडकको भीडभाड र चट्याङका घटना पनि. सडक दुर्घटना भारतमा एक महामारी हो. विश्व बैंकका अनुसार, उनीहरूले प्रत्येक वर्ष 900,000 भन्दा बढी मानिसहरूलाई मार्छन् र अशक्त गर्छन्, विश्वको कुनै पनि ठाउँमा भन्दा बढी, भारतलाई $ 156 बिलियन खर्च गर्दछ. सडकको गलत साइडमा तीव्र गति र ड्राइभिङ शीर्ष ट्राफिक नियम उल्लङ्घन हो जसले सडकको मृत्यु निम्त्याउँछ. प्रचलित ड्राइभिङ अवस्था र अनुशासनलाई एकै साथ बढाउँदै, विशेष गरी महानगरहरूमा भारतमा बढ्दो भीड व्यवस्थापनको लागि दृष्टिकोण र उपायहरू निर्माण गर्न तत्काल आवश्यकता छ.
सरकार के गर्दै छ ? सरकारले राष्ट्रिय राजमार्ग र राज्य राजमार्गहरू सहित सडक सम्पत्तिहरूको व्यवस्थापनको लागि देशभर नयाँ राजमार्ग परियोजनाहरू निर्माण गर्ने र सडक सम्पत्ति व्यवस्थापन प्रणाली (rams) जस्ता वेब-आधारित प्लेटफर्महरू सिर्जना गर्ने जस्ता धेरै पहलहरू गरेको छ.
what can you do? त्यहाँ अन्वेषण गर्न सम्भावित मार्गहरू छन्, जस्तै ट्राफिक प्रवाहलाई प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्न सक्षम टेक्नोलोजी-संचालित समाधानहरूको विकास, ट्राफिक उल्लङ्घनका घटनाहरूको पहिचान र अनुगमन, र अवस्थित सडक सञ्जालले सामना गर्ने चुनौतीहरू बुझ्न.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? सडकहरू कम गर्ने र ट्राफिक प्रवाहलाई राम्रोसँग व्यवस्थापन गर्ने समाधान र विचारहरूमा भारतीय कार्यबलको उत्पादकत्व बढाउने मात्र होइन तर भारतीय अर्थतन्त्रको लागि महत्त्वपूर्ण आर्थिक र सामाजिक लागतहरू पनि बचत गर्ने क्षमता छ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: Ministry of Road Transport and Highways

समस्या के हो ? भारत जस्तो देशमा जहाँ जनसंख्याको ठूलो हिस्सा कृषिमा संलग्न छ, बाली बीमालाई अपनाउनु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ. असामान्य मौसम ढाँचाले बालीको सामान्य वृद्धि र विकासलाई बाधा पुर्‍याउँछ, जसले धेरै राज्यहरूमा व्यापक क्षति पुर्‍याउँछ. यसबाट प्रभावित किसानहरूले बालीबाट अपेक्षित आम्दानी नराम्ररी प्रभावित भएकाले ठूलो आर्थिक चुनौतीको सामना गर्नुपरेको छ. भारतमा बाली बीमा अपनाउने यो अभाव र मनसुनको अप्रत्याशित प्रकृतिले किसान आत्महत्या जस्ता प्रमुख समस्याहरू निम्त्याएको छ.
सरकार के गर्दै छ ? सरकारले किसानहरूलाई बाली बीमामा मद्दत गर्न धेरै योजना र उपायहरू ल्याएको छ, जसमा सबैभन्दा उल्लेखनीय प्रधानमन्त्री फसल बीमा योजना हो [२]. यस योजनाले धेरै किसानहरूलाई बाली बीमाको संरक्षणमा ल्याउने र बाली असफल भएमा उनीहरूलाई आफ्नो खुट्टामा फर्किन मद्दत गर्ने लक्ष्य राखेको छ.
What can you do? Avenues that can be explored include forming self-help groups or organisations that provide crop insurance to farmers at minimal premiums, initiatives to educate farmers about the benefits of crop insurance, developing tech solutions for weather forecasting and remote sensing to predict crop yield, helping in calculating crop risk coverage and premium, and finding a credible crop insurance company.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? अधिक किसानहरूका लागि बाली बीमा ल्याउने समाधान र विचारहरूले कृषिलाई एक पटक फेरि एक आकर्षक क्षेत्र बनाउन, खेतीयोग्य जमिनको उत्पादन र उत्पादकता बढाउन र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, किसानको आत्महत्या रोक्न मद्दत गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ.
Concerned Ministries: Ministry of Agriculture and Farmers Welfare; Ministry of Chemicals and Fertilisers; Ministry of Finance

समस्या के हो ? भारत विश्वको आठौं सबैभन्दा प्रदूषितको रूपमा स्थानमा छ, दिल्ली जस्ता सहरहरू विश्वव्यापी रूपमा सबैभन्दा प्रदूषित छन्. जनस्वास्थ्यमा वायु प्रदूषणको प्रभाव महत्त्वपूर्ण छ, जसले गर्दा अकाल मृत्युको उच्च संख्या, आयु घट्ने र नसर्ने रोगहरूको जोखिम बढेको छ. वायु प्रदुषणका कारण हुने आर्थिक नोक्सानी वार्षिक अर्बौं डलर बराबर हुन्छ, जसले भारतको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) मा ठूलो भार परेको छ. भारतले पनि आफ्नो जल निकायको व्यापक प्रदूषण संग संघर्ष गरिरहेको छ, यमुना नदी को मामला मा.
सरकार के गर्दै छ ? हालैका वर्षहरूमा, सरकारले बढ्दो प्रदूषणसँग लड्न धेरै कदम चालेको छ. नदीहरूलाई प्रदूषणबाट जोगाउन र पानीको गुणस्तर अभिवृद्धि गर्न राष्ट्रिय नदी संरक्षण कार्यक्रम र पहिचान गरिएका प्रदूषित क्षेत्रहरूमा पानीको गुणस्तर पुनर्स्थापनाका लागि राष्ट्रिय हरित न्यायाधिकरणले कार्ययोजना कार्यान्वयन गर्ने जस्ता योजना र कार्यक्रमहरू प्रारम्भ गरिएका छन्. वातावरण, वन तथा जलवायु परिवर्तन मन्त्रालयले बृहत् कार्ययोजना तय गर्नका लागि राज्य सरकारहरूसँगको सहकार्यमा राष्ट्रिय स्वच्छ वायु कार्यक्रम सुरु गरिएको हो.
what can you do? विद्युतीय सवारी साधनको प्रयोगलाई सहज बनाउने, परालको जलन घटाउने, भारतीय नदीहरूमा पानीको गुणस्तर सुधार गर्ने, फोहोर व्यवस्थापनमा सुधार गर्ने, उद्योगहरूमा हुने फोहोर घटाउने आदि समाधानहरू खोज्न सकिन्छ.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? प्रदूषणको समस्यालाई सम्बोधन गर्न प्रभावकारी समाधानहरू लागू गर्नाले राष्ट्रलाई सामना गर्ने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चुनौतीहरूको सामना गर्न मात्र नभई आर्थिक उत्पादन बढाउन र रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्न पनि मद्दत गर्नेछ.
Concerned Ministries: Ministry of Environment, Forestry, and Climate Change; Ministry of Health and Family Welfare

what is the problem? vector-borne diseases such as malaria, dengue, zika virus, swine flu, chikungunya, and nipah are on the rise. according to the national centre for vector borne disease control, about 2,33,251 dengue cases and 303 deaths were documented in 2022 across india. the data shows the seriousness of these diseases and how they can prove fatal to patients.
सरकार के गर्दै छ ? सरकारले भारतबाट भेक्टरबाट हुने रोगहरू उन्मूलन गर्नका लागि व्यापक जनचेतना कार्यक्रम र खोप अभियानहरू सहित धेरै पहलहरू गरेको छ.
What can you do? Some avenues that can be explored are developing smart traps, efficient mosquito repellents, and biological variations that can reduce the mosquito populations in problematic areas.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? भेक्टरजन्य रोगहरूले हरेक वर्ष ठूलो संख्यामा मृत्यु हुने र देशको स्वस्थ जनसङ्ख्यामा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्दै आर्थिक क्षति पु¥याउने गर्छ. यसलाई कुशलतापूर्वक र प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न सक्ने अभिनव समाधानहरू भारतमा रोगहरूको घटनालाई कम गर्ने दिशामा एक प्रमुख कदम हुनेछ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: स्वास्थ्य र परिवार कल्याण मन्त्रालय; जलशक्ति मन्त्रालय

समस्या के हो ? भारतमा महिलाको सुरक्षा ठूलो चुनौती हो. भारत दुर्भाग्यवश महिलाहरूको लागि नवौं सबैभन्दा खतरनाक देश हो र आत्मीय साझेदार हिंसाको लागि पाँचौं. हरेक दिन करिब ८६ वटा बलात्कारका घटनाहरू रिपोर्ट भइरहेका छन्, र यो प्रवृतिले पछिल्ला दुई वर्षमा तल झरेको प्रवृति देखाएको छैन, जसले गर्दा यो एक महत्वपूर्ण मुद्दा बनेको छ.
सरकार के गर्दै छ ? भारत सरकारले देशमा महिला सुरक्षाको समस्यालाई सम्बोधन गर्न र मानिसहरूको सामान्य मानसिकतामा परिवर्तन ल्याउन धेरै पहलहरू सुरु गरेको छ. तेजस्विनी महिला सुरक्षा तथा सशक्तिकरण अभियान र महिला विरुद्ध हुने अपराधको अनुसन्धानमा हुने ढिलाइ र कमजोरीहरूको अनुगमन गर्न राज्य महिला सेल जस्ता पहलहरू. महिलाले आकस्मिक अवस्थामा प्रहरी र परिवारलाई फोन पठाउन सक्ने शक्ति एपको निर्माण सुरु भएको छ.
What can you do? Some avenues that can be explored are safety measures such as wearables that can inform the authorities or nearby people in case of an emergency, devices or applications that can identify or track the aggressors, and initiatives that sensitise people towards the issue of women’s safety.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? महिलाहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न रचनात्मक अवधारणाहरू, व्यावहारिक समाधानहरू, र रणनीतिक दृष्टिकोणहरूको आवश्यकता छ. यो महिलाहरूलाई डरमुक्त जीवन प्रदान गर्न मात्र होइन तिनीहरूको विशाल क्षमतालाई अनलक गर्न पनि महत्त्वपूर्ण छ. यी समस्याहरूलाई सम्बोधन गरेर, हामी महिलाहरूलाई अवरोधहरू हटाउन मात्र होइन, सामाजिक मनोवृत्तिमा सकारात्मक रूपान्तरणलाई पनि उत्प्रेरित गर्छौं.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: महिला तथा बाल विकास मन्त्रालय; कानून र न्याय मन्त्रालय; गृह मन्त्रालय

समस्या के हो? भारतले वार्षिक ६२ मिलियन मेट्रिक टन नगरपालिका ठोस फोहोर (msw) उत्पादन गर्छ. सङ्कलन गरिएको 43 मिलियन मेट्रिक टन msw मध्ये, लगभग 31 मिलियन ल्यान्डफिलहरूमा समाप्त हुन्छ, जबकि 12 मिलियन मात्र उपचारमा छन्. सन् २०५० सम्ममा भारतलाई फोहोर व्यवस्थापनका लागि ८८ वर्ग किलोमिटर जमिन चाहिनेछ. यो एक प्रमुख समस्या हो, किनकि खुला डम्पसाइटहरूमा प्रशोधन नगरिएको फोहोर वा फोहोर एक वातावरणीय खतरा हो र यसले जनस्वास्थ्य समस्याहरू, वातावरणीय ह्रास र परिणामस्वरूप जलवायु परिवर्तन निम्त्याउँछ.
सरकार के गर्दैछ? भारत सरकारले देशमा उत्पन्न हुने सबै नगरपालिका ठोस फोहोर (msw) लाई वैज्ञानिक रूपमा प्रशोधन गर्ने उद्देश्यले २०१४ मा स्वच्छ भारत मिसन-अर्बन (sbm-u) सुरु गरेको थियो. भएको प्रगतिलाई अगाडि बढाउन, स्वच्छ भारत मिसन (sbm-u) २.० २०२१ मा पाँच वर्षको अवधिको लागि सुरु गरिएको छ जसको उद्देश्य १००% स्रोत पृथकीकरण, घर-घर सङ्कलन, र वैज्ञानिक ल्याण्डफिलहरूमा सुरक्षित विसर्जन सहित फोहोरका सबै अंशहरूको वैज्ञानिक व्यवस्थापन मार्फत सबै शहरहरूलाई फोहोरमुक्त स्थिति प्राप्त गर्ने दृष्टिकोण हो. यो सबै पुराना डम्पसाइटहरूको मर्मतसम्भार गर्ने र तिनीहरूलाई हरित क्षेत्रमा रूपान्तरण गर्ने उद्देश्यले पनि हो.
what can you do? त्यहाँ अभिनव समाधानहरू अन्वेषण गर्ने सम्भावनाहरू छन् जसले प्रभावकारी उपचार सुनिश्चित गर्दै, डिस्पोजल अघि फोहोरको क्रमबद्ध गर्न सक्षम गर्दछ. थप रूपमा, फोहोरबाट उपयोगी उत्पादनहरू उत्पादन गर्न सक्षम उपकरणहरू साथै रिसाइक्लिंग प्लान्टहरूको स्थापनाले समस्यालाई सम्बोधन गर्न आशाजनक अवसरहरू प्रदान गर्दछ.
तपाईंको विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? अकुशल फोहोर व्यवस्थापनको समस्यालाई हटाउनको लागि नवीन विचारहरू भारत जस्ता बढ्दो अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण छन् किनभने उचित फोहोर व्यवस्थापन प्रणालीको अभाव स्वास्थ्य र वातावरणीय खतरा हो.
Concerned Ministries: Ministry of Jal Shakti; Ministry of Environment, Forestry, and Climate Change

what is the problem? the crime rates in india have been a growing concern. there was a decline of 7.6% in registered cognisable crimes in 2021 compared to the previous year, which is an encouraging development. while indian penal code (ipc) crimes decreased by 13.9%, special and local laws (sll) crimes increased by 3.7%. identifying effective methods of addressing these is vital for effective judiciary and public trust.
सरकारले के गरिरहेको छ? महिला विरुद्धको अपराधको समयमै समाधानको अनुगमन र ट्र्याक गर्नका लागि राज्यभरि धेरै पहलहरू सुरु गरिएको छ. संकटमा परेका महिलालाई उद्धार गर्न प्रहरीका लागि धेरै अभिनव आपतकालीन प्रतिक्रिया प्रणालीहरू पनि विकास गरिएको छ. साइबर सुरक्षा मोर्चामा, सरकारले भारतीय साइबर अपराध समन्वय केन्द्र (I4C) योजना जस्ता योजनाहरू विकास गरेको छ.
what can you do? त्यहाँ अन्वेषण गर्न सम्भावित मार्गहरू छन्, यन्त्रहरूको विकास सहित जसले खतरा वा अपराधको घटनामा साथीहरू र परिवारका सदस्यहरूलाई सचेत गराउन सक्छ. यसबाहेक, कमजोर क्षेत्रहरूको सुधारिएको अनुगमन र सम्भावित अपराधहरूको राम्रो ट्र्याकिङ र भविष्यवाणी गर्नका लागि समाधानहरूको लागि नवीन विचारहरू अन्वेषण गर्न सकिन्छ.
तपाईंका विचारहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? अहिले के आवश्यक छ अभिनव र प्राविधिक समाधानहरूको कार्यान्वयन हो जसले अपराधहरू हुन अघि रोकथामलाई प्राथमिकता दिन्छ. यसो गर्दा, समाधान प्रक्रियामा बहुमूल्य समय र प्रयास मात्र बचत हुन सक्दैन, तर धेरै व्यक्तिहरू पीडित हुनबाट जोगिन सकिन्छ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: Ministry of Law and Justice; Ministry of Home Affairs; Ministry of Social Justice and Empowerment.

समस्या के हो? भारतमा विश्वको जनसंख्याको 18 प्रतिशत छ तर यसको जलस्रोतको मात्र 4 प्रतिशत छ, जसले यसलाई विश्वको सबैभन्दा बढी पानीको तनावमा परेको छ. धेरै भारतीयहरूले उच्च देखि चरम पानीको तनावको सामना गर्छन्, सरकारको नीति थिंक ट्याङ्क, NITI आयोगको हालैको रिपोर्ट अनुसार. पानीको आवश्यकताका लागि बढ्दो अनिश्चित मनसुनमा भारतको निर्भरताले यो चुनौती बढाएको छ. देशमा बाढी र खडेरीको आवृत्ति र तीव्रता बढ्दै गए पनि जलवायु परिवर्तनले जलस्रोतमा यो दबाब बढाउने सम्भावना छ.
सरकारले के गरिरहेको छ? भारत सरकारले यो समस्यालाई अत्यन्त गम्भीरताका साथ सम्बोधन गरिरहेको छ र सबैका लागि स्वच्छ खानेपानीमा पहुँच सुनिश्चित गर्न र देशभर पानी व्यवस्थापन सुधार गर्न धेरै पहल र रणनीतिहरू सुरु गरेको छ. भारत सरकारले जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी राष्ट्रिय कार्य योजना अन्तर्गत आठ राष्ट्रिय मिशन मध्ये एकको रूपमा राष्ट्रिय जल मिशन स्थापना गरेको छ. साथै, विश्व बैंकले सरकारको राष्ट्रिय भूजल कार्यक्रम, अटल भुजल योजनालाई भूजल व्यवस्थापनमा सुधार गर्न सहयोग गरिरहेको छ.
What can you do? Some avenues that can be explored are building check dams and catchment areas with local communities, developing micro-water filtration and water recycling devices, and solutions to check water waste across the country.
तपाईंको समाधानहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? देशव्यापी पानीको यो सम्भावित संकटलाई रोक्न र भारतका नागरिकहरूले जीवनको अमृतमा पहुँच सुनिश्चित गर्नका लागि अभिनव र कार्यान्वयनयोग्य समाधानहरू समयको आवश्यकता हो.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: Ministry of Jal Shakti

समस्या के हो ? WHO 2020 को रिपोर्ट अनुसार, विश्वव्यापी जनसंख्याको 54% (4.2 बिलियन मानिसहरू) ले सुरक्षित रूपमा व्यवस्थित सरसफाइ सेवा प्रयोग गरे. भारतमा, त्यो संख्या लगभग 46% (589 मिलियन) मा कम थियो, जुन विश्वको कुल 14% हो. पानीको सन्दर्भमा, उत्पादन हुने ढलको 78% प्रशोधन नगरी रहन्छ. बीएमसी पब्लिक हेल्थले गरेको अनुसन्धान अध्ययनले ग्रामीण क्षेत्रका बालबालिका, अनुसूचित जाति र गरिब परिवारका बालबालिकामा झाडापखाला लाग्ने रोग सामान्य रहेको निष्कर्ष निकालेको छ र वातावरणीय कारक, दिसा विसर्जन गर्ने अभ्यास र खरानी छाना र फोहोरको भुइँ जस्ता बासस्थानको पूर्वाधारको परिणाम हो.
सरकार के गर्दै छ ? 2014 मा स्वच्छ भारत मिशनको सुरुवातसँगै, भारत सरकारको 'मन्दिर अगाडि शौचालय' को अभियानको नारा र त्यसपछिको स्वच्छ भारत, स्वच्छ विद्यालय (SBSV) को सुरुवातमा विद्यालय सरसफाइमा बढेको नीतिगत जोड देखियो। , 2015 मा स्वच्छ भारत, स्वच्छ विद्यालयहरू पहल जसले सबै 1.2 मिलियन सरकारी विद्यालयहरूमा लिङ्ग-पृथक शौचालयहरूमा विश्वव्यापी पहुँच प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको थियो. SBSV को अर्को उद्देश्य भनेको धुने पाठ्यक्रम र शिक्षण विधिहरू सुधार गर्नु हो, जबकि स्वच्छता अभ्यासहरू र विद्यालयहरूमा पानी र सरसफाइ सुविधाहरूको सामुदायिक स्वामित्वलाई बढावा दिनु हो. साथै, देशका विभिन्न भागहरूमा सरसफाइको अवस्थालाई थप सुधार गर्न विभिन्न क्षेत्रीय पहलहरू गरिएको छ.
तपाईं के गर्न सक्नुहुन्छ? अन्वेषण गर्न सम्भावित मार्गहरूमा किफायती र दिगो सरसफाइ समाधानहरूको प्रावधान, वातावरणमैत्री स्वच्छता उत्पादनहरूको विकास, र सजिलैसँग पहुँचयोग्य सार्वजनिक शौचालयहरूको स्थापना समावेश छ.
how will your solutions help? सरसफाइमा सहज पहुँचले भारतीय नागरिकहरूको स्वास्थ्यमा उल्लेखनीय सुधार ल्याउन सक्छ. यसले स्वच्छ वातावरण र राम्रो फोहोर व्यवस्थापनलाई पनि सक्षम बनाउँछ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: जलशक्ति मन्त्रालय; स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालय

समस्या के हो ? भारतमा बैंक खाता नभएका १९ करोड वयस्क छन्. वाणिज्य बैंकहरूको प्रभुत्व रहेको ठूलो र राम्रोसँग विनियमित वित्तीय प्रणालीको अस्तित्व भएता पनि भारतको वित्तीय समावेशीकरणको रेकर्ड कमजोर छ. एक बलियो वित्तीय प्रणाली, जसमा विविध प्रकार्यताहरू छन् र वित्तीय साक्षरताका सबै तहहरू समायोजन गर्न पर्याप्त लचिलो र प्रयोगकर्ता-अनुकूल छ, यसले भारतीय अर्थतन्त्रमा ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ. 17 दिगो विकास लक्ष्यहरू मध्ये 7 को लागि वित्तीय समावेशीकरणलाई सक्षमकर्ताको रूपमा पनि पहिचान गरिएको छ.
सरकार के गर्दै छ ? भारत सरकारले औपचारिक वित्तीय प्रणालीमा थप मानिसहरूलाई एकीकृत गर्न महत्वपूर्ण सुधारहरू लागू गरेको छ. प्रधान मंत्री जन धन योजना (PMJDY) ले भारतमा बैंक सुविधा नभएका जनसंख्यालाई सम्बोधन गर्ने लक्ष्य राखेको छ, जबकि अटल पेन्सन योजनाले समाजको आर्थिक रूपमा कमजोर वर्गहरूलाई समावेश गर्न बलियो जोड दिन्छ. भारतीय रिजर्व बैंकले मौद्रिक नीतिको मध्यकालीन समीक्षामा बैंकहरूलाई वित्तीय समावेशीकरणमा ध्यान दिन प्रोत्साहित गरेको छ.
What can you do? Some avenues that can be explored are innovative solutions that can explain the benefits of the formal financial system to people in rural areas in vernacular languages, ideas to incentivise and help individuals get connected to public banks and government schemes.
तपाईंको समाधानहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? अधिक व्यक्तिहरूलाई औपचारिक वित्तीय प्रणाली अन्तर्गत ल्याउँदा यी मानिसहरूलाई बीमा, सहुलियत ऋण, बचत योजनाहरू, र लगानीका अवसरहरू जस्ता धेरै सुविधाहरूमा पहुँच गर्न मद्दत गर्न सक्छ. यसले उनीहरूलाई आफ्नो आम्दानी र बचत बढाउन मद्दत गर्छ र सरकारले उपलब्ध गराएको विभिन्न सुविधाहरू पनि लिन मद्दत गर्दछ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: वित्त मन्त्रालय; सामाजिक न्याय तथा अधिकारिता मन्त्रालय

समस्या के हो ? भारतले दक्ष जनशक्तिको गम्भीर अभावको सामना गरिरहेको छ, HR फर्म TeamLease को 'Skills strategies for a strong, स्थायित्व र कामको सन्तुलित संसार' शीर्षकको प्रतिवेदनमा भनिएको छ. टेक्नोलोजी स्पेसमा कार्यबलको योग्यताको कम्पनीको मूल्याङ्कनले 22 र 25 वर्ष बीचका पेशेवरहरू मध्ये 49% मात्र रोजगार योग्य छन् भन्ने पत्ता लगाएको छ. यो भारत जस्तो देशको लागि ठूलो रातो झण्डा हो जहाँ आगामी वर्षहरूमा जागिर खोज्नेहरूको संख्या मात्र बढ्ने छ किनकि यसले बढ्दो बेरोजगारीमा योगदान पुर्‍याउने छ र धेरै उच्च दक्ष भूमिकाहरू अधुरै रहनेछन्.
सरकार के गर्दै छ ? भारतीय सरकारको प्रमुख पहल, स्किल इन्डिया, प्रधान मन्त्री कौशल विकास योजना सहित, भारतीय कार्यबललाई उत्थान गर्न सरकारले चालेका सबैभन्दा प्रमुख कदमहरू थिए
what can you do? अन्वेषणका लागि सम्भावित माध्यमहरूमा युवा स्नातकहरूलाई उद्योग-विशेष सीपहरू सुसज्जित गर्न प्रशिक्षण र प्रशिक्षु कार्यक्रमहरू लागू गर्ने, चौथो औद्योगिक क्रान्तिको बारेमा व्यक्तिहरूलाई शिक्षित गर्ने वेब-आधारित पाठ्यक्रमहरू सिर्जना गर्ने, र भविष्यको विकसित आवश्यकताहरूसँग अझ राम्रोसँग तालमेल गर्न विद्यालय पाठ्यक्रमलाई नवाचार गर्ने समावेश छ.
तपाईंको समाधानहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? भारतीय श्रमशक्तिको अपस्किलिङ र रिस्किलिङ एउटा अतुलनीय अवसर हो, किनकि यसले भारतको युवा कार्यशक्तिलाई उत्प्रेरित गर्न र उनीहरूलाई उच्च दक्ष र उच्च पारिश्रमिक दिने भूमिकाहरू प्राप्त गर्न सान्दर्भिक सीपहरू प्राप्त गर्नमा ठूलो भूमिका खेल्नेछ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: श्रम तथा रोजगार मन्त्रालय; सीप विकास तथा उद्यमशीलता मन्त्रालय

समस्या के हो? भारतको सार्वजनिक वितरण प्रणाली (पीडीएस) यसको अकुशलता र जनसंख्याको गरिब वर्गलाई प्रभावकारी रूपमा सेवा दिन असफल भएकोमा आलोचना गरिएको छ. वास्तवमा, सर्वोच्च अदालतलाई बुझाएको केन्द्रीय सरकारको प्रतिवेदन अनुसार, ५ वर्ष मुनिका बालबालिकाको मृत्युको ६९% कुपोषणको कारणले भएको थियो.
What is the government doing? The central government as well as the state governments have come up with a number of options and ideas to fight the problems plaguing PDS, including the introduction of Direct Benefit Transfer (DBT), linking the Aadhar Card with the Ration Cards, and maintaining stricter control over the supply of food items through PDS.
what can you do? खोज गर्न सकिने केही उपायहरू PDS मार्फत खाद्य वस्तुहरूको वितरण ट्र्याक गर्नका लागि नवीन विचारहरू, प्रत्येक अद्वितीय व्यक्तिले खाद्य वस्तुहरूको आफ्नो अंश प्राप्त गरिरहेको छ भनी सुनिश्चित गर्न उपकरणहरू, र फाइदाहरू उनीहरूको पहुँचमा नपुगेको अवस्थामा बलियो गुनासो प्रक्रियाको लागि समाधानहरू छन्। अभिप्रेत लाभार्थीहरू.
4 how will your solutions help? सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) को दक्षता र प्रभावकारिता अभिवृद्धि, प्राथमिक खाद्य सुरक्षा नेटवर्क, भोकमरी रोक्न, भोकमरी सम्बन्धी मृत्यु घटाउन, सबैभन्दा जोखिममा परेकाहरूलाई भरपर्दो खाद्यान्न आपूर्ति प्रदान गर्न र भण्डारणको कारण हुने मूल्य मुद्रास्फीति रोक्न महत्त्वपूर्ण छ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: उपभोक्ता मामिला, खाद्य र सार्वजनिक वितरण मन्त्रालय.

समस्या के हो? अर्को एक वा दुई दशकमा, भारतीय रोग नियन्त्रण प्रतिष्ठानले पहिले नै समस्याग्रस्त डेंगु, चिकुनगुनिया, क्षयरोग, एचआईभी, र कोभिड-१९ बाहेक धेरै नयाँ रोगहरूसँग लड्नु पर्नेछ. कुनै पनि रोगको प्रकोपलाई महामारीमा परिणत गर्नको लागि पहिचान गर्न, अलग गर्न र प्रभावकारी रूपमा उपचार गर्न भारतको लागि बलियो प्रणाली हुनु महत्त्वपूर्ण छ.
सरकारले के गरिरहेको छ? भारत सरकारले महामारी निम्त्याउने वा निम्त्याउन सक्ने रोगहरू नियन्त्रण गर्न कडा कदम चालेको छ, साथै रोगको प्रकोप छिट्टै समात्नको लागि निगरानी र प्रतिक्रिया प्रणालीलाई सुदृढ पारेको छ. पल्स पोलियो, मातृ तथा नवजात शिशु टिटानस उन्मूलन पहल, र बलियो कोभिड खोप अभियान जस्ता पहलहरू अत्यन्त सफल भएका छन्.
what can you do? ठूला रोगको प्रारम्भिक शुरुवात पत्ता लगाउन, देशका दुर्गम क्षेत्रमा साना अस्पतालहरू स्थापना गर्ने, जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने र वर्तमान सरकारी योजनाहरू अन्तर्गत थप मानिसहरूलाई ल्याउने पहलहरू खोज्न सकिन्छ.
तपाईंको समाधानहरूले कसरी मद्दत गर्नेछ? महामारी र प्रकोपहरू कुनै पनि देशको लागि धेरै समस्याग्रस्त अवस्थाहरू हुन्, किनकि यसले देशको स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमा धेरै तनाव दिन्छ र व्यापक आतंक र आर्थिक क्षति निम्त्याउँछ. यी समस्याहरू समाधान गर्न सक्ने समाधानहरूले जीवन बचाउने मात्र होइन, महामारीले ल्याउने अन्य समस्याहरूलाई पनि रोक्न सक्छ.
सम्बन्धित मन्त्रालयहरू: स्वास्थ्य र परिवार कल्याण मन्त्रालय; आयुष मन्त्रालय.

समस्या के हो? अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आईईए) का अनुसार, द्रुत शहरीकरण र औद्योगिकीकरणका कारण भारतमा ऊर्जाको माग वर्तमान दशकमा विश्वव्यापी रूपमा सबैभन्दा बढी हुने अपेक्षा गरिएको छ. प्रतिवेदन अनुसार, कोइला उत्पादन निरपेक्ष रूपमा वृद्धि जारी रहने अनुमान गरिएको छ, 2030 को आसपास शिखरमा, यद्यपि यसको विद्युत उत्पादनको अंश घट्यो. [१] दीर्घकालीन रूपमा राष्ट्रव्यापी ऊर्जा र वातावरणीय संकटलाई रोक्न भारतको वर्तमान ऊर्जा नीति र उत्पादन विधिहरूमा द्रुत र प्रभावकारी परिवर्तन आवश्यक छ.
सरकारले के गरिरहेको छ? भारतले जहिले पनि जलवायु परिवर्तनसँग लड्न नेतृत्वमा आफ्नो इच्छा देखाएको छ. छोटो अवधिका लक्ष्यहरू हासिल गर्नुका साथै सन् २०७० सम्ममा शुद्ध शून्य उत्सर्जन हासिल गर्ने देशको लक्ष्य छ, जसमा:
increasing renewables capacity to 500 gw by 2030,
meeting 50% of energy requirements from renewables
reducing cumulative emissions by one billion tonnes by 2030, and
Reducing emissions intensity of India’s gross domestic product (GDP) by 45% by 2030.

what can you do? Some avenues that can be explored are innovative ideas to increase the implementation and efficiency of renewable energy devices such as solar panels, developing affordable solutions such as electric cars and home appliances that can run on renewable energy, and initiatives to increase awareness about methods to reduce everyone’s energy consumption.

how will your solutions help? Solutions to reduce India’s dependence on fossil fuels and coal to produce energy will not only have positive impacts on the environment but also significantly reduce India’s import bill, which in turn might reduce inflationary pressure on the economy. India has huge potential for renewable energy, and the ability to utilise this potential properly will fuel the next phase of India’s economic growth.

सरोकारवाला मन्त्रालय: कोइला मन्त्रालय; शक्ति मन्त्रालय; विज्ञान र प्रविधि मन्त्रालय; नयाँ र नवीकरणीय ऊर्जा मन्त्रालय; पेट्रोलियम र प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालय

सि.नं.	अर्को चरणहरू	यी लिङ्कहरू हेर्नुहोस्
1.	उद्यमशीलताको बारेमा थप जानकारी लिनुहोस्	स्टार्टअप इण्डिया शिक्षा र विकास पाठ्यक्रम
2.	आकांक्षी उद्यमीहरूका लागि आधारभूत कानुनी जानकारी	कम्पनीको संस्थापन र आधारभूत कानुनी जानकारी
3.	सरकारले तपाईंलाई कसरी सहयोग गर्दछ ?	सरकारी योजनाहरू
4.	गेट, सेट, गो!	स्टार्टअप इण्डिया पोर्टलमा निःशुल्क स्रोतहरू

स्टार्टअप इण्डिया को सदस्यता लिनुभएकोमा धन्यवाद

BHASKAR registry मा सामेल हुन कृपया आफ्नो प्रोफाइल अपडेट गर्नुहोस्