ଭାରତରେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା

1 ଭାରତରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ

ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ହେଉଛି ଉତ୍ପାଦନରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ଏକ ବିତ୍ତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ/କିମ୍ବା ଧନଲାଭ ଏବଂ ହାସଲ ନିମନ୍ତେ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସେବା ବଣ୍ଟନ. ଏ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ରହିଛି ଯାହାକି ଦୁଇଟି ବିସ୍ତୃତ ଶ୍ରେଣୀରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇପାରେ ଯେମିତିକି ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ସଫଳ ଉଦ୍ୟୋଗ କରିବାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖନ୍ତି.

 

the ଉଦ୍ୟୋଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ନୋଡାଲ୍ ଏଜେନ୍ସି ଅଟେ ଯାହାକି ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଶିଳ୍ପ ୟୁନିଟ୍ ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ସହାୟତା ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଥାଏ. ସେମାନେ ଶିଳ୍ପ ନିବେଶ ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏଜେନ୍ସି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଏକକ ବିନ୍ଦୁ-ଏକକ ଖିଡ଼କୀରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରୁ ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପ ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ପାଇବାରେ ସକ୍ଷମ କରନ୍ତି.

2 ଏକ ବ୍ୟବସାୟକୁ ଆର୍ଥିକ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେବା

Business finance refers to the funds and monetary support required by an entrepreneur for carrying out the various activities relating to his/ her business organization. It is needed at every stage of a business life cycle. Though the amount of the capital needed by an enterprise depends upon the nature and size of the business, but its timely and adequate supply is indispensable for any form of industrial set up (whether small, medium or large). The financial system in India can be categorized into money market and capital market. For regulating the operations of money market, the Reserve Bank of India (RBI) is the supreme authority, whereas the Securities and Exchange Board of India (SEBI) supervises the functioning of the capital market.

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଯାହା ଜରିଆରେ ଜଣେ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟୋଗ ନିମନ୍ତେ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: -

a) ଭେଞ୍ଚର୍ କ୍ୟାପିଟାଲ୍: ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ ସେହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଫାର୍ମଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସ ଅଟେ, ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲିଷ୍ଟମାନେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରର ପେଶାଦାର ମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିଥାନ୍ତି. ସେମାନେ ପରିଯୋଜନା ଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପରେ ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣ୍ଠି (ଯାହାକୁ ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ ଫଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ) ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି.

b) ବ୍ୟାଙ୍କ: ବ୍ୟାଙ୍କ ହେଉଛି ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯାହା ଜନତାଙ୍କ ଠାରୁ ଟଙ୍କା ଜମା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ, ଯାହାକି ଚାହିଦା ଅନୁସାରେ ପରିଶୋଧଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଚେକ୍ ଦ୍ୱାରା ଉଇଡ୍ର କରାଯାଇପାରିବ. ଏଭଳି ଡିପୋଜିଟ୍ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ନିଜର କୌଣସି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବସାୟକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ. ଋଣ ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଋଣକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଋଣ ଓ ଖୋଲା ବଜାର ପ୍ରତିଭୂତିରେ ନିବେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ପରୋକ୍ଷ ଋଣ ଉଭୟ ସାମିଲ ଅଟେ. 

C) ସରକାରୀ ଯୋଜନା: ଜଣେ ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କୁ କେବଳ ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଫଣ୍ଡର ପ୍ରବାହ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ସଫଳ କାର୍ଯ୍ୟ ତଥା ଶିଳ୍ପ ୟୁନିଟ୍ ର ନିୟମିତ ଉନ୍ନତିକରଣ/ଆଧୁନିକୀକରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ. ଏହି ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ, ସରକାର (କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ଉଭୟ ସ୍ତରରେ) ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ଥାପନ, ବିଭିନ୍ନ ନୀତି ଓ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଭଳି ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି. ଏପରି ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗର ପ୍ରଚାର ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଅଟେ

d) Non-Banking Financial Companies: Non-banking financial companies (NBFCs) are fast emerging as an important segment of Indian financial system. It is an heterogeneous group of institutions (other than commercial and co-operative banks) performing financial intermediation in a variety of ways, like accepting deposits, making loans and advances, leasing, hire purchase, etc. They raise funds from the public, directly or indirectly, and lend them to ultimate spenders. 

e) Financial Institutions: The Government of India, in order to provide adequate supply of credit to various sectors of the economy, has evolved a well-developed structure of financial institutions in the country. These financial institutions can be broadly categorized into All India institutions and State level institutions, depending upon the geographical coverage of their operations. At the national level, they provide long and medium term loans at reasonable rates of interest. 

3 ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ବିଚାର

ଯେ କୌଣସି ଦେଶରେ ଏକ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟିକ ପରିବେଶ ନିମନ୍ତେ ଆଇନଗତ ଦିଗ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଂଶ. ଏଗୁଡ଼ିକ ନୀତିର ରୂପରେଖ ଏବଂ ସେହି ଦେଶର ସରକାରୀ ସରଞ୍ଚନାର ମନୋବୃତ୍ତି ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ. ଭାରତରେ ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ସବୁ ପ୍ରକାର ବିଷୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନ ହେଉଛି କମ୍ପାନୀଜ୍ ଆକ୍ଟ, 1956. ଏ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀ ସ୍ଥାପନ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ପରିଚାଳକମାନଙ୍କର କ୍ଷମତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ, ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ, କମ୍ପାନୀର ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରାଇବା, କମ୍ପାନୀ ଜମାଖାତାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ହିସାବ, କମ୍ପାନୀ ବ୍ୟାପାରର ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ଯାଞ୍ଚର କ୍ଷମତା ,ପୁନର୍ଗଠନ ଏବଂ ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀର ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଏପରିକି ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀ ବନ୍ଦ କରିବା ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଆଦି ରହିଛି.

ଭାରତୀୟ ଚୁକ୍ତି ଆଇନ, 1872, ଆଉ ଏକ ବିଧାନ ଯାହା କମ୍ପାନୀର ସମସ୍ତ ନେଣ ଦେଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ. ଏହା ଚୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ପର୍କିତ ସାଧାରଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥାଏ; ଏକ ରାଜିନାମା ଓ ଅଫର୍ ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ନିୟମ; କ୍ଷତିପୂରଣ ଓ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି, ବେଲମେଣ୍ଟ ଓ ପ୍ଲେଜ୍ ଓ ଏଜେନ୍ସି ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ. ଏହା ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଚୁକ୍ତି ଉଲ୍ଲଘଂନ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖିଥାଏ.

The other major legislations are:- the Industries (Development and Regulation) Act 1951; Trade Unions Act; the Competition Act, 2002; the Arbitration and Conciliation Act, 1996; the Foreign Exchange Management Act (FEMA),1999; laws relating to intellectual property rights; as well as laws relating to labour welfare.

4 ଭାରତରେ ବ୍ୟବସାୟ କରପ୍ରଦାନ


ଭାରତରେ ଏକ ସୁ-ବିକଶିତ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି. ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ କର ଏବଂ ଟିକସ ଲାଗୁ କରିବାର କ୍ଷମତା ସରକାରର ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରେ ଆବଣ୍ଟିତ. ମୁଖ୍ୟ କର /ଟିକସଗୁଡ଼ିକ ଯାହା ସଂଘୀୟ ସରକାର ଲାଗୁ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: -

କ) ଆୟକର (କୃଷିଜାତ ଆୟ ଉପରେ କରକୁ ବାଦ୍ ଦେଇ, ଯାହା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଲାଗୁ କରିପାରିବେ)

ଖ) ସୀମା ଶୁଳ୍କ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅବକାରୀ ଶୁଳ୍କ ଓ ବିକ୍ରି କର ଏବଂ

ଗ) ସେବା କର

ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ମୁଖ୍ୟ କର ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: -

କ) ବିକ୍ରି କର (ଆନ୍ତଃ-ରାଜ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି ଉପରେ କର),

ଖ) ଷ୍ଟାମ୍ପ ଶୁଳ୍କ (ସମ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଉପରେ ଶୁଳ୍କ),

ଗ) ରାଜ୍ୟ ଅବକାରୀ ଶୁଳ୍କ (ଆଲକୋହଲ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ),

ଘ) ଭୂ ରାଜସ୍ୱ (କୃଷି/ଅଣକୃଷି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଜମି ଉପରେ ଖଜଣା),

ଙ) ଆମୋଦ ଉପରେ କର ଏବଂ ପେସା ଏବଂ ଆଗ୍ରହ ଉପରେ କର.

 

ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷମାନେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ କ୍ଷମତାପ୍ରାପ୍ତ: -

କ) ସମ୍ପତ୍ତି କର (କୋଠାବାଡ଼ି ଇତ୍ୟାଦି),

ଖ) ନଗର ଶୁଳ୍କ (ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର/ ଉପଯୋଗ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ କର),

ଗ) ବଜାର ଉପରେ କର ଏବଂ

ଘ) ଜଳଯୋଗାଣ, ନିଷ୍କାସନ ଇତ୍ୟାଦି ସୁବିଧା ନିମନ୍ତେ କର/ଉପଭୋକ୍ତା ଦେୟ.

 

ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, ଆପଣ ଗସ୍ତ କରିପାରିବେ: -

କ) ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ କରପ୍ରଦାନ - ଲିଙ୍କ କରନ୍ତୁ

ଖ) ଭାଗୀଦାରୀ କରପ୍ରଦାନ - ଲିଙ୍କ କରନ୍ତୁ

ଗ) କର୍ପୋରେଟ୍ ଗୁଡ଼ିକର କରପ୍ରଦାନ - ଲିଙ୍କ କରନ୍ତୁ

ଘ) ବ୍ୟବସାୟ ସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପ ର କର - ଲିଙ୍କ କରନ୍ତୁ

ଙ) ସେବା କର - ଲିଙ୍କ କରନ୍ତୁ

ଚ) ଟିଡିଏସ୍, ଟିସିଏସ୍, ଟିଏଏନ୍ - ଲିଙ୍କ କରନ୍ତୁ