1 ଭାରତରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ : କ୍ଷୁଦ୍ର ତଥ୍ୟ

India has the 3rd largest startup ecosystem in the world; ଆଶା କରାଯାଏ ଯେ ୱାଇଓୱାଇ ର ବିକାଶ ବାର୍ଷିକ ବିକାଶ ଦର 12-15% ଅନୁସାରେ ଲଗାତାର ଭାବରେ ହେବ

2018 ମସିହାରେ ଭାରତରେ 50,000 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଥିଲା; ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ 8,900 – 9,300 ସଂଖ୍ୟକ ହେଉଛନ୍ତି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆଧାରିତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍, 1300 ନୂଆ ଟେକ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କେବଳ 2019 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଯାହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ 2-3 ଟେକ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି.

 

2 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ବିକାଶର ସୂଚକ
  • 2018 ମସିହାରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ବିକାଶ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ 15% ହିସାବରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି, ଏବଂ ଇନକ୍ୟୁବେଟର୍ ଓ ଆକ୍ସେଲେରେଟର ର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି 11% କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି
  • ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ, ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 14% କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ଯଥାକ୍ରମେ 10% ଏବଂ 11% ଥିଲା.
  • ଦେଶରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷରେ ଆନୁମାନିକ 40,000 ନୂଆ ଚାକିରୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ସମୁଦାୟ ଚାକିରୀ 1.6-1.7 ଲକ୍ଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି
  • 2019 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଜେନୋମ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ତାଲିକାରେ ବିଶ୍ୱର 20 ମୁଖ୍ୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସହରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାଙ୍ଗାଲୋର୍ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି. ଏହା ବିଶ୍ୱର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରଥମ ବିକଶିତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସହରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି
3 2019 ରେ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଦ୍ଵାରା ପାଣ୍ଠି ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି
ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଓ ଘରୋଇ ପାଣ୍ଠିରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଟିକେଟ୍ ଉତ୍ଥାନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛନ୍ତି. ସର୍ବୋତ୍ତମ 15 ଡିଲ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଲ୍ ମୂଲ୍ୟର 40% ଅଟେ, ଯାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଡିଲ୍ ର ପରିମାଣ ଅପେକ୍ଷା ଡିଲ୍ ର ଗୁଣକୁ ଅଧିକାଂଶ ଫଣ୍ଡ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଛନ୍ତି.
 
ଭାରତରେ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଇକ୍ୱିଟି ଡିଲ୍ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଏବଂ ଯଦିଓ ହାରାହାରି ଡିଲ୍ ର ଆକାର ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଠାରୁ କିଛି ହ୍ରାସ ପାଇଛି, 2018 ରେ $26.3 ବିଲିଅନ୍ ର ସମୁଦାୟ ମୂଲ୍ୟ ଗତ ଦଶନ୍ଧିର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା. ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଠାରୁ $50 ମିଲିଅନ୍ ରୁ ଅଧିକ ଡିଲ୍ ର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି.
 
4 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ପରିଚାଳକ

କର୍ପୋରେଟ୍ କନେକ୍ଟ

Enterprises are realizing the disruptive potential of start-ups and are thus, partnering/investing in them. Examples of corporate support:

  • ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସହିତ ଭାଗୀଦାର ହୋଇ ଫେସବୁକ୍ ବଛାଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟପ୍ 5 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କୁ $50,000 ର ନଗଦ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି
  • ଗୋଲ୍ଡମ୍ୟାନ୍ ସଚ୍ 10000 ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ୱରେ ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧନ ଶିକ୍ଷା, ଉପଦେଷ୍ଟା ଓ ନେଟୱର୍କିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି. 
  • ଭାରତରେ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ଭେଞ୍ଚର ଆକ୍ସେଲେରେଟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନିକଟରେ 16 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କୁ ଚୟନ କରିଛି

ସରକାରୀ ସହାୟତା

ଭାରତ ସରକାର ମୂଲ୍ୟ ଚେନ୍ ରେ ବିଘଟନକାରୀଙ୍କ ସହ କାମ କରିବା ଏବଂ ସାର୍ବଜନିକ ସେବା ବିତରଣକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ନିଜର ଅଭିନବତା ବ୍ୟବହାର କରି କାମ କରୁଛନ୍ତି.

  • ଆନିମଲ ହଜବ୍ୟାଣ୍ଡରି ଏବଂ ଡାଏରୀ ବିଭାଗ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସହଯୋଗରେ 5 କାଟେଗୋରୀର ଟପ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ 10 ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ. 
  • ଭାରତର ଲଘୁ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ ରହିଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିକାଶ ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ଲଗାଣରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି
  • ଦେଶରେ 26 ରୁ ଅଧିକ ରାଜ୍ୟରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପଲିସି ରହିଛି