द्वारेः: वेदांग आर. वत्स, आयआयटी कानपूर

ब्लॉकचेन आणि त्याचे ॲप्लिकेशन्स

बिटकॉइन सारख्या क्रिप्टोकरन्सीच्या वापरासाठी अलीकडील काळात ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाने बरेच लक्ष वेधून घेतले आहे. या तंत्रज्ञानाची क्षमता डिजिटल टोकनच्या रूपात वापराच्या नावीन्यापुरती मर्यादित नसून त्याहीपेक्षा खूप जास्त आहे. हे उपयोजित करण्यास व्यावहारिक नसलेल्या काही तंत्रज्ञानाची अंमलबजावणी करण्यास सक्षम करते. ब्लॉकचेनला वितरित लेजर तंत्रज्ञान देखील म्हटले जाऊ शकते. पारदर्शक, सुरक्षित आणि मापनयोग्य असण्याच्या गुणधर्मांमुळे जागतिक स्तरावर व्यत्यय आणून अर्थशास्त्राच्या क्षेत्रात क्रांती आणण्याची अपेक्षा आहे.

इंटरनेट सारख्या ब्लॉकचेनच्या तंत्रज्ञानामुळे सुरक्षित नेटवर्कची जागतिक पायाभूत सुविधा उपलब्ध होते. ज्यामुळे यूजरला व्यवहार करण्याची परवानगी मिडलमॅनला बाहेर पडतो आणि त्यामुळे खाली येण्यासाठी कोणत्याही व्यवहाराचा खर्च होऊ शकतो. ब्लॉकचेनची संपूर्ण रचना वितरित नोड्स दरम्यान नेटवर्कमध्ये सामायिक करण्यासाठी माहितीचे डिजिटल लेजर सक्षम करते. हे सामायिक केलेले लेजर कोणत्याही प्रकारे एका प्राधिकरणाद्वारे नियंत्रित केले जात नाहीत आणि वितरित नेटवर्कमध्ये सर्व वापरकर्त्यांद्वारे पाहिले जाऊ शकतात. जेव्हा एखाद्या यूजरला लेजरमध्ये ट्रान्झॅक्शनचे मूल्य जोडायचे असते, तेव्हा नेटवर्कमधील अन्य नोड्सद्वारे क्रिप्टोग्राफिक अल्गोरिदम वापरून त्यामध्ये समाविष्ट डाटा एन्क्रिप्ट केला जातो आणि प्रमाणित केला जातो. बहुतांश नोड्स ट्रान्झॅक्शन प्रमाणित केल्यानंतरच नवीन ब्लॉक डाटा लेजरमध्ये जोडला जाऊ शकतो. यामुळे व्यवहार सुरक्षित आणि लेखापरीक्षणयोग्य होण्यास आणि कोणत्याही थर्ड-पार्टी हस्तक्षेपाची तपासणी होईल. ब्लॉकचेन एकतर सार्वजनिक किंवा खासगी केले जाऊ शकतात.

ब्लॉकचेनचे फायनान्शियल ॲप्लिकेशन्स:

ब्लॉकचेन व्यवहाराच्या सुरक्षित आणि पारदर्शक माध्यमांचे मार्ग उघडू शकते, ज्यामुळे मध्यस्थांची भूमिका देखील कमी होऊ शकते. या तंत्रज्ञानाद्वारे देण्यात येणाऱ्या सुरक्षित आणि पारदर्शक वातावरणाचा फायदा वित्तीय सेवा क्षेत्र घेत आहे आणि त्यामुळे ब्लॉकचेन सह अग्रगण्य आहे. डेलॉईट ही अशी एक संस्था आहे जी संबंधित ग्राहकांशी ‘स्मार्ट आयडेंटिटी’ सारख्या समाधानावर काम करते आहे, जी केवायसीची प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी विविध बँक आणि इतर संघटनांना मदत करू शकेल.. विमा क्षेत्रात, वित्तीय संस्था, एक्सचेंज इत्यादींसाठी देखील तंत्रज्ञानाचा उपयोग आढळतो. टाईम स्टॅम्प रेकॉर्ड करण्यासाठी अनेक संस्था ब्लॉकचेन चा फायदा घेत आहेत. नासडॅक व्यवहाराची नोंद करण्यासाठी ब्लॉकचेनचा वापर करते, तर अॅक्सोनी क्रेडिट डिफॉल्ट अदलाबदलीनंतरच्या पोस्ट इव्हेंटच्या व्यवस्थापनासाठी ब्लॉकचेन वापरते. तंत्रज्ञान बाजारातील क्रियाकलापांचे परीक्षण करण्यासाठी वास्तविक समाधान देखील प्रदान करते.

ब्लॉकचेन चे व्यावसायिक ॲप्लिकेशन:

फॅक्टम आणि एव्हरलेजर हे दोन स्टार्ट-अप्स आहेत जे व्यावसायिक जगात ब्लॉकचेन वापरतात. फॅक्टम माहिती सुरक्षित ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करते आणि माहिती इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या क्षेत्रातील 80 स्मार्ट शहरांच्या प्रकल्पांसह लँड रेजिस्ट्री प्रकल्पात काम करत आहे.. एव्हरलेजर ही अशी कंपनी आहे जी कोणत्याही ब्लॉकचेन व्यवहारामध्ये गुंतलेल्या नोड्सच्या ओळखीवर लक्ष केंद्रित करते. ब्लॉकचेन नोड्सच्या गुणधर्मांपैकी एक म्हणजे त्याच्याशी संबंधित इतिहास बदलला जाऊ शकत नाही, ज्यामुळे तो अधिक विश्वासार्ह बनतो. विमा कंपन्या आणि कायदा अंमलबजावणी करणार्‍या एजन्सीजच्या नोंदी सत्यापित करण्यासाठी कंपनीकडून व्यवहारांचा इतिहास वापरला जातो.

विकसनशील देशांसाठी संभाव्य:

ब्लॉकचेन द्वारा समर्थित डिजिटल ओळखीच्या आगमनाने, हजारो लोकांचा डेटा सुरक्षित पद्धतीने रेकॉर्ड केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे बर्‍याच उद्योग आणि प्रक्रियांमध्ये वेगवान व्यवहाराच्या संधी उपलब्ध होतात. बँक आणि इतर वित्तीय संस्थांना त्यांचे ग्राहक अधिक चांगले जाणून घेण्यासाठी आवश्यक माहिती गोळा करणे सोपे करण्यासाठी खासगी की चा वापर करून डिजिटल ओळख सुरक्षित केली जाऊ शकते.. माहितीच्या ब्लॉकचेन समर्थित बॅकएंडच्या यशस्वी अंमलबजावणीद्वारे बर्‍याच व्यवहारांच्या किंमती वाचवल्या जाऊ शकतात. अंमलबजावणी योग्य पद्धतीने केली तरच क्रांती घडविण्याची क्षमता यात नक्कीच आहे.

लोकप्रिय ब्लॉग